Ένα εκτεταμένο δίκτυο υπόγειων στοών, ιστορικών κατασκευών και αρχαίων υποδομών αποκαλύπτεται σταδιακά κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. Οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου έχουν φέρει στο φως έξι υπόγειους χώρους και εννέα σήραγγες, ενώ έχουν ήδη καθαριστεί στοές συνολικού μήκους 420 μέτρων.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι εργασίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο εκτεταμένου προγράμματος συντήρησης της Αγίας Σοφίας, με τις τουρκικές αρχές να εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο να καταστήσουν ορισμένους υπόγειους χώρους επισκέψιμους.
Ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, επισκέφθηκε τις υπόγειες εγκαταστάσεις και ενημερώθηκε για την πορεία των ερευνών, ανακοινώνοντας ότι από τον Κήπο του Βεζίρη και τον δυτικό κήπο του μνημείου έχουν απομακρυνθεί σχεδόν 3.000 τόνοι χώματος και άλλων υλικών επίχωσης.
Ευρήματα που ενδέχεται να είναι παλαιότερα από τον ναό του Ιουστινιανού
Ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζει υπόγεια ταφική κατασκευή, στην οποία οι ανασκαφές προχώρησαν περίπου 1,5 μέτρο κάτω από το μέχρι πρότινος γνωστό επίπεδο του δαπέδου.

Εκεί εντοπίστηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα που, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών, ενδέχεται να προέρχονται από περίοδο παλαιότερη της κατασκευής του σημερινού ναού, ο οποίος ανεγέρθηκε επί Ιουστινιανού, μεταξύ 532 και 537 μ.Χ.
Η ακριβής χρονολόγηση των ευρημάτων παραμένει υπό διερεύνηση.
Στοές, αρχαία δίκτυα ύδρευσης και σχέδια αξιοποίησης
Από τις εννέα σήραγγες που εντοπίστηκαν, οι επτά έχουν ήδη καθαριστεί, ενώ στις υπόλοιπες συνεχίζονται οι εργασίες αποτύπωσης και τεκμηρίωσης.
Η μεγαλύτερη από τις καθαρισμένες στοές έχει μήκος 180 μέτρα και εξετάζεται η πιθανή σύνδεσή της με το παλαιό οδικό δίκτυο της Κωνσταντινούπολης.
Παράλληλα, οι αρχαιολόγοι μελετούν τμήματα ενός ιστορικού συστήματος ύδρευσης και απομάκρυνσης ομβρίων υδάτων, το οποίο φαίνεται ότι εξυπηρετούσε το συγκρότημα της Αγίας Σοφίας σε διαφορετικές περιόδους.
Οι τουρκικές αρχές σχεδιάζουν την εκπόνηση ειδικής μελέτης για την πιθανή πρόσβαση επισκεπτών σε ορισμένους από τους υπόγειους χώρους, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλίζεται η προστασία του μνημείου.
Προς το παρόν δεν έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα για το άνοιγμα των στοών.
Οι έρευνες συνεχίζονται, με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι το υπόγειο δίκτυο μπορεί να προσφέρει νέα στοιχεία για την ιστορία και τις κατασκευαστικές τεχνικές της βυζαντινής Κωνσταντινούπολης.


























