Περισσότερα από 200.000 βαρέλια ραδιενεργών αποβλήτων βρίσκονται στον βυθό του βορειοανατολικού Ατλαντικού Ωκεανού, σε βάθη που ξεπερνούν τα 4.700 μέτρα. Νέα επιστημονική έρευνα αποκάλυψε ότι αρκετά από τα βαρέλια έχουν υποστεί σοβαρή διάβρωση, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί διαρροή του περιεχομένου τους.
Τα απόβλητα απορρίφθηκαν από ευρωπαϊκές χώρες κατά τις δεκαετίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σε μια εποχή που η απόρριψη ραδιενεργών υλικών στη θάλασσα αποτελούσε πρακτική διαχείρισής τους. Τα υλικά είχαν τοποθετηθεί μέσα σε βαρέλια, εγκιβωτισμένα κυρίως σε τσιμέντο, άσφαλτο ή ρητίνη.
Για δεκαετίες, η ακριβής θέση και η κατάσταση των βαρελιών παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες.
Εντοπίστηκαν χιλιάδες βαρέλια σε βάθος 4.700 μέτρων
Το γαλλικό Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιων Ερευνών Ifremer και διεθνείς επιστημονικούς φορείς, πραγματοποίησε δύο μεγάλες ωκεανογραφικές αποστολές στο πλαίσιο του προγράμματος NODSSUM.

Κατά την πρώτη αποστολή, το καλοκαίρι του 2025, το αυτόνομο υποβρύχιο ρομπότ UlyX εντόπισε και χαρτογράφησε 3.355 βαρέλια, συλλέγοντας παράλληλα δεδομένα και δείγματα από τον θαλάσσιο πυθμένα.
Η δεύτερη αποστολή πραγματοποιήθηκε από τις 27 Μαΐου έως τις 28 Ιουνίου 2026, με τη συμμετοχή περίπου 30 επιστημόνων.
Αυτή τη φορά χρησιμοποιήθηκε το επανδρωμένο βαθυσκάφος Nautile, το οποίο πραγματοποίησε 20 καταδύσεις σε βάθη μεγαλύτερα των 4.700 μέτρων, επιτρέποντας την άμεση παρατήρηση των βαρελιών και τη συλλογή δειγμάτων από το περιβάλλον τους.
Διαρροές υλικών και ίχνη ραδιενέργειας
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ορισμένα βαρέλια παρουσιάζουν εκτεταμένες φθορές, ενώ από κάποια έχει διαρρεύσει υλικό στον γύρω θαλάσσιο πυθμένα.
Οι επιτόπιες μετρήσεις εντόπισαν επίσης ραδιονουκλίδια που συνδέονται με τα συγκεκριμένα απόβλητα, σε επίπεδα υψηλότερα από εκείνα που αναμένονται φυσιολογικά στην περιοχή.
Μεταξύ των ουσιών που ανιχνεύθηκαν περιλαμβάνονται το κοβάλτιο-60, το νιόβιο-94, το καίσιο-137 και το αμερίκιο-241.
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNRS, οι μετρήσεις δεν έδειξαν επίπεδα ραδιενέργειας που να δημιουργούν σημαντικά προβλήματα ακτινοπροστασίας κατά τον χειρισμό των δειγμάτων.
Τι σημαίνει για το θαλάσσιο περιβάλλον
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι γύρω από τα βαρέλια έχουν αναπτυχθεί θαλάσσιοι οργανισμοί, όπως ανεμώνες, σπόγγοι και καβούρια.
Οι επιστήμονες εξετάζουν εάν τα ραδιενεργά στοιχεία έχουν περάσει στα ιζήματα, στο νερό και στους οργανισμούς που ζουν σε αυτά τα μεγάλα βάθη.
Μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί εκτεταμένη ραδιενεργός μόλυνση του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Οι αναλύσεις των δειγμάτων συνεχίζονται, προκειμένου να προσδιοριστεί η έκταση της πιθανής επιβάρυνσης.
Η επιστημονική ομάδα επιδιώκει να διαπιστώσει πώς συμπεριφέρονται τα ραδιενεργά υλικά έπειτα από δεκαετίες παραμονής στον ωκεανό και ποιες μπορεί να είναι οι μακροχρόνιες συνέπειες για τη ζωή στον βυθό.





























