Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου το μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία, ανατρέποντας την προηγούμενη στάση της απέναντι στη συμφωνία του 2019.

Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε στη Βεγγάζη, σε κλειστή συνεδρίαση. Ο εκπρόσωπος του κοινοβουλίου Αμπντάλα Μπλιχάκ ανακοίνωσε ότι η έγκριση ήταν ομόφωνη, όπως μετέδωσε το λιβυκό πρακτορείο ειδήσεων LANA.

Μαζί με την έγκριση του θαλάσσιου μνημονίου, οι βουλευτές ανακάλεσαν δύο αποφάσεις του 2020. Η πρώτη αφορούσε την απόρριψη της επικύρωσης των μνημονίων θαλάσσιας και στρατιωτικής συνεργασίας που είχαν υπογράψει η Άγκυρα και η τότε κυβέρνηση της Τρίπολης. Η δεύτερη προέβλεπε τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.

Από την απόρριψη στην έγκριση

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα επειδή προέρχεται από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε αντιταχθεί στη συμφωνία. Η χώρα παραμένει διαιρεμένη μεταξύ αντίπαλων διοικήσεων, ενώ η Τουρκία είχε στηρίξει την κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης απέναντι στις δυνάμεις του Χαλίφα Χάφταρ.

Ο βουλευτής Τάρεκ αλ Τζερούσι δήλωσε στο Reuters ότι η συμφωνία ενισχύει τη θέση της Λιβύης ως πολιτικού, στρατιωτικού και οικονομικού εταίρου. Η βουλευτής Αΐσα αλ Ταμπάλκι ανέφερε ότι προηγήθηκε αναλυτική παρουσίαση των διατάξεών της από εξειδικευμένες επιτροπές.

Την απόφαση χαιρέτισε και το υπουργείο Εξωτερικών της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας στην Τρίπολη. Σε ανακοίνωσή του τη χαρακτήρισε θετική εξέλιξη για τις διμερείς σχέσεις και τη συνεργασία με την Τουρκία.

Γιατί η συμφωνία αφορά την Ελλάδα

Το μνημόνιο υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019 από τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον τότε επικεφαλής της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, Φάγεζ αλ Σάρατζ.

Χαράσσει θαλάσσιο όριο ανάμεσα στην Τουρκία και τη Λιβύη, παρακάμπτοντας την επήρεια ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες. Όπως επισημαίνει η Deutsche Welle, η συμφωνία προκάλεσε αντιδράσεις από την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο, οι οποίες αμφισβήτησαν τη νομιμότητά της. Η διαφορά συνδέεται με τα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η έγκριση δεν αναιρεί τις ευρωπαϊκές αντιρρήσεις

Η νέα απόφαση ενισχύει την πολιτική στήριξη του μνημονίου μέσα στη Λιβύη. Δεν αποτελεί, ωστόσο, διεθνή αποδοχή της οριοθέτησης που περιγράφει.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διατυπώσει επίσημα τη θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη. Αυτή η ευρωπαϊκή τοποθέτηση αφορά το περιεχόμενο της συμφωνίας και όχι μόνο την προηγούμενη απουσία έγκρισής της από το λιβυκό κοινοβούλιο.