ΕΛΛΑΔΑ

Πολυτεχνείο: Τι καταγράφει για τους νεκρούς το πόρισμα Τσεβά που επικαλέστηκε ο Άδωνις Γεωργιάδης

Η εισαγγελική έρευνα του 1974, οι 18 εξακριβωμένοι νεκροί, οι 16 πρόσθετες περιπτώσεις και τα στοιχεία που προέκυψαν από τη μεταγενέστερη ιστορική έρευνα.

Στο πόρισμα του εισαγγελέα Δημήτριου Τσεβά παρέπεμψε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, όταν ρωτήθηκε για τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, μία ημέρα πριν από την 53η επέτειο της εξέγερσης.

polytexneio tanks

Στο πόρισμα του εισαγγελέα Δημήτριου Τσεβά παρέπεμψε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, όταν ρωτήθηκε για τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, μία ημέρα πριν από την 53η επέτειο της εξέγερσης.

Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά 90,1», ο υπουργός δήλωσε: «Παραμένω πιστός στο πόρισμα Τσεβά που βγήκε επί υπουργίας Ευάγγελου Αβέρωφ. Πάρτε το και διαβάστε το να σας λυθούν οι ιστορικές απορίες».

Τι αναφέρει, όμως, το ίδιο το πόρισμα για τους νεκρούς και τους τραυματίες; Η εισαγγελική έρευνα, που ολοκληρώθηκε στις 14 Οκτωβρίου 1974, περιλαμβάνει συγκεκριμένα στοιχεία για τα θύματα της καταστολής, αλλά και περιπτώσεις θανάτων που δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθούν πλήρως.

Οι 18 εξακριβωμένοι νεκροί και οι 16 πρόσθετες περιπτώσεις

Στο πόρισμα Τσεβά καταγράφονται 15 επισήμως ανακοινωθέντες νεκροί και τρεις ακόμη περιπτώσεις που εξακριβώθηκαν από την εισαγγελική έρευνα.

Παράλληλα, ο εισαγγελέας αναφέρεται σε τουλάχιστον 16 επιπλέον περιπτώσεις θανάτων, οι οποίες προέκυπταν βάσιμα από μαρτυρικές καταθέσεις και άλλα στοιχεία, χωρίς ωστόσο να έχουν ταυτοποιηθεί πλήρως τα θύματα.

Έτσι, από την έρευνα προκύπτουν 18 εξακριβωμένοι νεκροί και τουλάχιστον 16 πρόσθετες περιπτώσεις, με διαφορετικό βαθμό τεκμηρίωσης. Το άθροισμα των 34 δεν αποτελεί οριστικό κατάλογο πλήρως ταυτοποιημένων θυμάτων.

Ο ίδιος ο Τσεβάς επισημαίνει χαρακτηριστικά:

«Ανεξιχνίαστος, όμως, παραμένει εισέτι ο ακριβής αριθμός των νεκρών».

Μεταξύ των θυμάτων που καταγράφονται στο πόρισμα βρίσκονται ο 17χρονος μαθητής Διομήδης Κομνηνός, ο 16χρονος Αλέξανδρος Σπαρτίδης και ο 20χρονος Μιχάλης Μυρογιάννης, ο οποίος σκοτώθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1973.

Στον κατάλογο περιλαμβάνεται επίσης ο εξάχρονος Δημήτριος Θεοδώρας, γεγονός που καταδεικνύει ότι τα θύματα της καταστολής δεν περιορίζονταν στους φοιτητές και στους διαδηλωτές.

Υπήρξαν νεκροί μέσα στο Πολυτεχνείο;

Ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει μία διατύπωση του πορίσματος, σύμφωνα με την οποία:

«Ουδείς απολύτως εκ των σπουδαστών του Πολυτεχνείου εφονεύθη κατά το ανωτέρω τριήμερον».

Η αναφορά αυτή στηρίζεται σε έγγραφο της Συγκλήτου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με ημερομηνία 11 Οκτωβρίου 1974.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη διαπίστωση αφορά τους σπουδαστές του ιδρύματος και δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν νεκροί κατά την εξέγερση.

Μάλιστα, στο ίδιο πόρισμα περιλαμβάνονται μαρτυρίες για θανάσιμους τραυματισμούς ακόμη και μέσα στον χώρο του Πολυτεχνείου. Χαρακτηριστική είναι η κατάθεση του φοιτητή Λεωνίδα Ανωμερίτη, ο οποίος αναφέρθηκε στον θανάσιμο τραυματισμό νεαρής μαθήτριας από πυροβολισμό στις 16 Νοεμβρίου 1973.

Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθεί και να επιβεβαιωθεί πλήρως.

Επομένως, η απουσία εξακριβωμένου θανάτου σπουδαστή του ΕΜΠ δεν αναιρεί τους καταγεγραμμένους θανάτους πολιτών στους γύρω δρόμους και σε άλλες περιοχές της Αθήνας.

Τι έδειξε η μεταγενέστερη ιστορική έρευνα

Σημαντική συμβολή στη διερεύνηση των γεγονότων είχε η επιστημονική έρευνα του ιστορικού Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, στο πλαίσιο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Στη μελέτη του 2004, με τίτλο «Πολυτεχνείο '73: Το ζήτημα των θυμάτων: Νεκροί και τραυματίες», καταγράφηκαν 24 πλήρως τεκμηριωμένες περιπτώσεις νεκρών, με στοιχεία ταυτότητας και πληροφορίες για τις συνθήκες θανάτου τους.

Η έρευνα εξέτασε επίσης ανώνυμες περιπτώσεις και άλλες αναφορές που δεν είχαν τεκμηριωθεί επαρκώς.

Οι διαφορετικοί αριθμοί του πορίσματος Τσεβά και της μεταγενέστερης επιστημονικής έρευνας αντανακλούν τα διαφορετικά διαθέσιμα στοιχεία και τον βαθμό εξακρίβωσης των θανάτων. Δεν μπορούν να αθροίζονται μεταξύ τους, καθώς αφορούν εν μέρει τα ίδια γεγονότα και θύματα.

Περισσότεροι από 1.100 τραυματίες

Το πόρισμα Τσεβά αποτυπώνει επίσης την έκταση της βίας κατά την καταστολή της εξέγερσης.

Σύμφωνα με τις καταστάσεις νοσοκομείων, κλινικών και ιατρών που συγκεντρώθηκαν κατά την έρευνα, καταγράφηκαν 1.103 τραυματίες πολίτες και 61 αστυνομικοί, για το διάστημα από τις 16 έως τις 19 Νοεμβρίου 1973.

Ο εισαγγελέας σημειώνει ότι υπήρξαν και άλλοι τραυματίες που δεν καταγράφηκαν επισήμως, καθώς ορισμένοι περιθάλφθηκαν ιδιωτικά ή απέφυγαν τα νοσοκομεία, φοβούμενοι πιθανές συνέπειες από τις αρχές του καθεστώτος.

Τι προκύπτει από τα ιστορικά τεκμήρια

Το πόρισμα Τσεβά, στο οποίο παρέπεμψε ο Άδωνις Γεωργιάδης, αναγνωρίζει ρητά την ύπαρξη νεκρών κατά την καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

Η εισαγγελική έρευνα του 1974 κατέγραψε 18 εξακριβωμένους νεκρούς και τουλάχιστον 16 ακόμη περιπτώσεις που θεωρήθηκαν βάσιμες, ενώ η μεταγενέστερη ιστορική έρευνα τεκμηρίωσε περισσότερα ταυτοποιημένα θύματα.

Το ζήτημα που παρέμεινε ανοικτό ήταν η πλήρης εξακρίβωση του αριθμού των θυμάτων και όχι η ίδια η ύπαρξή τους. Οι θάνατοι πολιτών από τη δράση των δυνάμεων καταστολής αποτελούν τεκμηριωμένο ιστορικό γεγονός.


Πηγές και τεκμηρίωση:

  • Πλήρες κείμενο πορίσματος Τσεβά, 14/10/1974
  • Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, μελέτη Λεωνίδα Καλλιβρετάκη (2004)
  • ΕΡΤ: Τα 24 τεκμηριωμένα θύματα
  • Νεότερη βιβλιογραφική αποτίμηση (2023).

Η συζήτηση 0

    ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

    ΡΟΗ

    ΟΛΑ ΤΑ ΑΡΘΡΑ →
    1. Πολυτεχνείο: Τι καταγράφει για τους νεκρούς το πόρισμα Τσεβά που επικαλέστηκε ο Άδωνις Γεωργιάδης
    2. Ο Βασίλης Α. Υψηλάντης διεκδικεί ουσιαστική ανταποδοτικότητα από το Τέλος Ανθεκτικότητας και περισσότερους πόρους για τα Δωδεκάνησα
    3. Μάνος Κόνσολας: «Ελάχιστο ποσό ενίσχυσης 4 ευρώ ανά κυψέλη και πρόσθετη οικονομική ενίσχυση για την παραγωγή μελιού στους μελισσοκόμους των νησιών του Αιγαίου»
    4. Νικητιάδης: Στον εορτασμό της 82ης επετείου της απελευθέρωσης της Καρπάθου, στην Αθήνα
    5. Λέρος: Διακομιδή 64χρονης και 34χρονου στην Κω με σκάφος του Λιμενικού

    ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

    ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

    86 χρόνια από τον τορπιλισμό του καταδρομικού «Ελλη» στην Τήνο: Η θρασύτητα των Ιταλών και η εντολή από τη Λέροtilefoniki apatiΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΟΦΕΙΛΩΝ

    ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

    ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

    Για όταν έχεις χρόνο.

    Όλα τα άρθρα →