Λαγοκέφαλος: Αλλάζει το σχέδιο αντιμετώπισης στο Αιγαίο – Τι ετοιμάζεται για το 2027

Στην τελική φάση προετοιμασίας περνά το πιλοτικό πρόγραμμα αντιμετώπισης του λαγοκέφαλου στην Κρήτη και τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να τοποθετεί την έναρξη της αλιευτικής δραστηριότητας στους πρώτους μήνες του 2027.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου στις 9 Νοεμβρίου, η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση έχει ήδη υπογραφεί από τον υφυπουργό Θανάση Καββαδά, ενώ απομένουν η υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης και η ολοκλήρωση των απαραίτητων διοικητικών διαδικασιών.

Το πρόγραμμα διαθέτει αρχικό προϋπολογισμό 1,5 εκατ. ευρώ για τις Περιφέρειες Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης και στοχεύει στον περιορισμό του πληθυσμού του λαγοκέφαλου, ο οποίος προκαλεί σημαντικές ζημιές στην αλιεία και στα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Αμοιβή έως 5,33 ευρώ ανά κιλό

Με βάση τον σχεδιασμό που είχε ανακοινώσει το Υπουργείο τον περασμένο Ιούνιο, οι επαγγελματίες αλιείς που θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα θα μπορούν να λαμβάνουν καθαρή αμοιβή έως 5,33 ευρώ για κάθε κιλό λαγοκέφαλου που θα αλιεύουν στο πλαίσιο της οργανωμένης δράσης.

Η χρηματοδότηση προέρχεται από το πρόγραμμα «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027», με συγχρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους.

Εκτός από την αμοιβή των αλιέων, προβλέπονται δαπάνες για τη συλλογή, τη ζύγιση, την προσωρινή αποθήκευση, τη μεταφορά και την ασφαλή διαχείριση των αλιευμένων ποσοτήτων.

Το πρόγραμμα θα συνοδεύεται από επιστημονική παρακολούθηση, ώστε να αξιολογηθεί κατά πόσο η στοχευμένη αλίευση συμβάλλει στον περιορισμό του πληθυσμού του λαγοκέφαλου.

Σημαντικό πρόβλημα για τους αλιείς των Δωδεκανήσων

Ο λαγοκέφαλος έχει εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου και αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την παράκτια αλιεία. Το είδος προκαλεί φθορές στα αλιευτικά εργαλεία, καταστρέφει αλιεύματα και επηρεάζει τους πληθυσμούς άλλων ψαριών.

Για τους επαγγελματίες ψαράδες της Λέρου και των υπόλοιπων Δωδεκανήσων, οι ζημιές αυτές προστίθενται στο ήδη αυξημένο κόστος καυσίμων, συντήρησης και λειτουργίας των σκαφών.

Η εφαρμογή του προγράμματος μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική παρέμβαση, προσφέροντας οικονομικό κίνητρο για τη συστηματική απομάκρυνση του συγκεκριμένου είδους από τις θαλάσσιες περιοχές όπου εμφανίζεται με μεγάλη συχνότητα.

Ο λαγοκέφαλος περιέχει την ισχυρή νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη και είναι ακατάλληλος για ανθρώπινη κατανάλωση. Η διάθεσή του στην αγορά τροφίμων απαγορεύεται.

Τι απομένει μέχρι την εφαρμογή

Παρότι η χρηματοδοτική πρόσκληση είχε εκδοθεί από τον Ιούνιο του 2026, η πρακτική εφαρμογή του προγράμματος δεν έχει ακόμη ξεκινήσει.

Η έναρξη της αλίευσης τοποθετείται από το Υπουργείο στις αρχές του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν οι εκκρεμείς διαδικασίες.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί αναλυτικές οδηγίες συμμετοχής για τους επαγγελματίες αλιείς, ούτε έχει διευκρινιστεί σε ποιες συγκεκριμένες περιοχές και λιμάνια των Δωδεκανήσων θα οργανωθεί η συλλογή των λαγοκέφαλων.

Παράλληλα, στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 5 Νοεμβρίου στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, συζητήθηκαν πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη της παράκτιας αλιείας, μεταξύ των οποίων νέες αποζημιώσεις για ζημιές σε αλιευτικά εργαλεία και η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους καυσίμων.

Η έναρξη του πιλοτικού προγράμματος αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους επαγγελματίες αλιείς των νησιών, καθώς θα αποτελέσει την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια οικονομικά ενισχυόμενης αλίευσης του λαγοκέφαλου στις συγκεκριμένες περιοχές.