Κατασκευάστηκε επί Χούντας το 1970 και τώρα λένε ότι είναι παράνομο! Τι θα γίνει με την πύλη εισόδου – εξόδου; Η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων «πάγωσε» τη νομιμοποίηση του λιμανιού της Αγ. Μαρίνας καθώς, όπως λέει, το λιμάνι είναι… πιθανόν (!) να βρίσκεται πάνω στο αρχαίο λιμάνι…

Άλλο ένα εμπόδιο για την αναπτυξιακή πορεία του τουρισμού στο νησί μας! Η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων αδυνατεί να συναινέσει στη νομιμοποίηση του λιμένα Αγ. Μαρίνας διότι όπως αναφέρει, το έργο αυτό κατασκευάστηκε κατά παράβαση των προστατευτικών διατάξεων για τις αρχαιότητες…

Το παραπάνω πρόβλημα προέκυψε στη τελευταία συνεδρίαση του Λιμενικού Ταμείου Πάτμου, όπου συζητήθηκε το θέμα εκπόνησης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.) για τη νομιμοποίηση των λιμένων αρμοδιότητας Λιμενικού Ταμείου.

Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στη συγκεκριμένη συνεδρίαση, για να νομιμοποιηθούν τα Λιμάνια Σκάλας Πάτμου, Λακκίου Λέρου, Αγ. Μαρίνας Λέρου, Λειψών, Αγαθονησίου και τα αλιευτικά καταφύγια Ξηροκάμπου και Παντελίου Λέρου, απαιτείται μια σειρά από χρονοβόρες διαδικασίες, μεταξύ των οποίων και οι Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Όμως, ειδικότερα για το λιμάνι της Αγ. Μαρίνας, η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων απέστειλε έγγραφο στο οποίο αναφέρεται μεταξύ άλλων, ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία, έχει κατά το παρελθόν (1996) διερευνήσει τον χώρο πέριξ του προβλήτα της Αγίας Μαρίνας και των παρακειμένων παραλιακών κρηπιδωμάτων όπου παρατηρήθηκαν τα εξής:

Στα δυτικά του υπάρχοντα προβλήτα και μέχρι την περιοχή έμπροσθεν διώροφης παλαιάς ημιερειπωμένης οικοδομής, είχαν εντοπιστεί διάσπαρτα στον βυθό όστρακα αγγείων διαφόρων εποχών και κομμάτια αμφορέων και αγγείων.

Επίσης στο θαλάσσιο χώρο μπροστά από οικοδομή, είχαν εντοπιστεί πεσμένα τμήματα τοίχων κατασκευα-σμένα από αργολιθοδομή με συνδετικό κονίαμα των οποίων η χρονολόγηση δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Ανατολικά του υφισταμένου προβλήτα πάνω στην παραλία διακρίνονται θεμέλια τοίχων αρχαίων κτισμάτων ενώ, σώζεται και τμήμα δαπέδου από πήλινες ορθογώνιες πλάκες.

Εκτός των άλλων, στο κάθετο μέτωπο του παραλιακού δρόμου από την πλευρά της στεριάς σώζονται σε τομή αρχαίοι τοίχοι, ενώ στο μέτωπο του σύγχρονου προφυλακτηρίου τοίχου που ορίζει τον δρόμο προς την πλευρά της θάλασσας, υπάρχουν ενσωματωμένα πολλά αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη.

Στο προαναφερθέν έγγραφο, η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, επικαλέιται βιβλιογραφικές πληροφορίες (J.L Benson “Ancient Leros” Ayia Marina, Duke University, Duhram, North Carolina, 1963, 6-12), σύμφωνα με τις οποίες η αρχαία πόλη της Λέρου τοποθετείται στην περιοχή της Αγ. Μαρίνας και το σημερινό λιμάνι είναι «πολύ πιθανόν να κατέχει τον ίδιο χώρο με αυτόν του αρχαίου λιμένος».

Για τους ανωτέρω λόγους, η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων έχει γνωμοδοτήσει αρνητικά στο παρελθόν για τη δημιουργία καταφυγίου σκαφών αναψυχής στη θέση αυτή, πρόταση η οποία υιοθετήθηκε και από το Τοπικό Συμβούλιο Δωδεκανήσου με υπ’ αριθμ. 1/26-8-1996 πράξη του (Απόφαση υπ’ αριθμόν 4417/8-10-1996).

Κατόπιν αυτών η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, λαμβάνοντας υπόψη σχετικά έγγραφα και τα αποτελέσματα της υποβρύχιας αυτοψίας, αδυνατεί να συναινέσει στην νομιμοποίηση του συγκεκριμένου έργου καθώς αυτό κατασκευάστηκε κατά παράβαση των προστατευτικών για τις αρχαιότητες διατάξεων (ΦΕΚ 1389/Β/ 23-11-1973), όπου ο συνεχόμενος οικισμός Παντελίου Πλατάνου Αγ. Μαρίνας έχει χαρακτηριστεί ως τόπος ιστορικός και ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, η δε ανέγερση του λιμανιού προκάλεσε πιθανότατα ανεπανόρθωτες ζημιές στις υποκείμενες αρχαιότητες.

Μετά απ’ αυτή την εξέλιξη το Διοικητικό Συμβούλιο του Λιμενικού Ταμείου αποφάσισε την εκκίνηση της διαδικασίας ανάθεσης των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που απαιτούνται για τη νομιμοποίηση των λιμένων Σκάλας Πάτμου, Λειψών και Αγαθονησίου και των αλιευτικών καταφυγίων Ξηροκάμπου και Παντελίου Λέρου σε ιδιώτη μελετητή, αφήνοντας εκτός, το λιμάνι της Αγ. Μαρίνας (λόγω της εμπλοκής της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων), καθώς και τα λιμάνια Λακκίου και Αρκιών (στα οποία δεν έχει γίνει ακόμα καθορισμός της οριογραμμής αιγιαλού).

ΤΟ ΠΑΡΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ

Το σκεπτικό της αρνητικής γνωμοδότησης της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων θα έβρισκε σύμφωνο τον οιονδήποτε, αν το λιμάνι της Αγ. Μαρίνας θα κατασκευαζόταν μελλοντικά.

Όμως, καλώς ή κακώς το λιμάνι υφίσταται, είναι κατασκευασμένο εδώ και 43 χρόνια! Επικοινωνήσαμε τηλεφωνικά με την προϊσταμένη της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, κα Αγγελική Σίμωσι, αναφέροντάς της όλα τα παραπάνω και ζητώντας της να μας εξηγήσει τι μέλλει γενέσθαι απ’ εδώ και πέρα.

Η κα Σίμωσι ήταν ιδιαίτερα αρνητική σχετικά με τη νομιμοποίηση του λιμένα Αγ. Μαρίνας αναφέροντας μεταξύ άλλων, ότι δεν πρόκειται να γνωμοδοτήσει θετικά για το συγκεκριμένο έργο, για τους λόγους που αναφέρονται ήδη σε σχετικό έγγραφο της υπηρεσίας της.

Να επαναλάβουμε ότι το παράλογο της όλης υπόθεσης που κάνει τους πολίτες να αναρωτιούνται αν ζούμε σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε κάποια χώρα της Αφρικής, είναι το γεγονός ότι το λιμάνι της Αγ. Μαρίνας κατασκευάστηκε επί Χούντας, την περίοδο 1969-1971. Μάλιστα, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων της Λέρου, στα εγκαίνια παρέστη ο πραξικοπηματίας Στυλιανός Παττακός.

Η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων ιδρύθηκε ως υπηρεσία το 1976, ενώ, στη γνωμοδότηση επικαλείται μεταξύ άλλων, το ΦΕΚ 1389/Β/ 23-11-1973 το οποίο εκδόθηκε σε χρόνο μεταγενέστερο της κατασκευής του λιμανιού…

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

Η αρνητική γνωμοδότηση της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων για τη νομιμοποίηση του λιμένα Αγ. Μαρίνας, σημαίνει ουσιαστικά ότι δεν μπορεί να κατασκευαστεί κανένα έργο πάνω στο λιμάνι (λιμενικές εγκαταστάσεις, προβλήτες, κλπ), μέχρι να βρεθεί λύση στο πρόβλημα, μέσω σχετικής νομοθεσίας.

Να σημειωθεί ότι όσον αφορά την πύλη Εισόδου Εξόδου, ο Δήμος Λέρου κίνησε πρόσφατα τις απαραίτητες διαδικασίες προκειμένου να προμηθευτεί ένα ΠΡΟΚΑΤ αυτοκινούμενο οικίσκο, το οποίο στο άμεσο μέλλον θα εξυπηρετήσει τις ανάγκες τελωνειακού ελέγχου διαβατηρίων, αφού εντός του συγκεκριμένου ΠΡΟΚΑΤ θα υπάρχουν όλες οι απαραίτητες υποδομές.

Γράφει ο Άκης Γρεκός
Εκδότης «Leros News»