Σημαντικές διαφορές στο ύψος των δημοτικών προϋπολογισμών ανά κάτοικο καταγράφονται μεταξύ των Δήμων της χώρας, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσίευσε το myota.gr, βασισμένη σε οικονομικά στοιχεία του 2025 από το Οικονομικό Παρατηρητήριο του Υπουργείου Εσωτερικών.

Η ανάλυση παρουσιάζει τον συνολικό προϋπολογισμό κάθε Δήμου σε σχέση με τον μόνιμο πληθυσμό του, αναδεικνύοντας σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ μεγάλων αστικών κέντρων, νησιωτικών περιοχών και ορεινών Δήμων.

Στην περίπτωση της Λέρου, ο δημοτικός προϋπολογισμός του 2025 ανέρχεται σε 21.807.399,94 ευρώ, με πληθυσμό 7.993 κατοίκους και αναλογία 2.728,31 ευρώ ανά κάτοικο. Ο Δήμος Λέρου κατατάσσεται στη 18η θέση μεταξύ των 27 Δήμων που περιλαμβάνονται στην κατηγορία των μεγάλων και μεσαίων νησιωτικών Δήμων.

Η εικόνα στα Δωδεκάνησα

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αντίστοιχα οικονομικά μεγέθη των υπόλοιπων Δήμων της Δωδεκανήσου, όπου καταγράφονται μεγάλες διαφορές τόσο στους συνολικούς προϋπολογισμούς όσο και στα ποσά που αναλογούν στον πληθυσμό.

Δήμος Προϋπολογισμός 2025 Ευρώ ανά κάτοικο
Καρπάθου 24,02 εκατ. € 3.658 €
Λέρου 21,81 εκατ. € 2.728 €
Κω 88,57 εκατ. € 2.388 €
Καλυμνίων 27,34 εκατ. € 1.540 €
Αγαθονησίου 4,23 εκατ. € 20.735 €
Χάλκης 9,35 εκατ. € 19.767 €
Νισύρου 18,82 εκατ. € 17.937 €
Μεγίστης 7,50 εκατ. € 12.784 €
Αστυπάλαιας 14,55 εκατ. € 10.566 €
Τήλου 7,44 εκατ. € 9.923 €
Λειψών 6,72 εκατ. € 8.641 €
Πάτμου 21,07 εκατ. € 6.414 €
Σύμης 11,40 εκατ. € 4.389 €

Οι Δήμοι του πίνακα ανήκουν σε διαφορετικές πληθυσμιακές κατηγορίες της ανάλυσης, ενώ οι αποκλίσεις επηρεάζονται από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε περιοχής.

Γιατί ο πληθυσμός δεν αποτελεί το μοναδικό κριτήριο

Ένας Δήμος με μικρό αριθμό κατοίκων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει και περιορισμένες ανάγκες ή μικρό κόστος λειτουργίας.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η γεωγραφική έκταση του Δήμου, η οποία δεν συνδέεται υποχρεωτικά με το μέγεθος του πληθυσμού. Ένας αραιοκατοικημένος Δήμος μπορεί να καλύπτει μια ιδιαίτερα μεγάλη έκταση, με πολλούς οικισμούς, εκτεταμένο οδικό δίκτυο και σημαντικές ανάγκες συντήρησης υποδομών.

Ανεξάρτητα από τον αριθμό των δημοτών, απαιτούνται δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, υπηρεσίες καθαριότητας, δημοτικός φωτισμός, συντήρηση δρόμων, δημοτικών κτιρίων και κοινόχρηστων χώρων, καθώς και εξοπλισμός και προσωπικό για την εξυπηρέτηση των αναγκών της περιοχής.

Ειδικά στους νησιωτικούς Δήμους, το κόστος επιβαρύνεται επιπλέον από τις θαλάσσιες μεταφορές, την προμήθεια υλικών και εξοπλισμού, τις δυσκολίες στελέχωσης υπηρεσιών και τις ιδιαίτερες συνθήκες κατασκευής και συντήρησης έργων.

Παράλληλα, σε αρκετά νησιά οι δημοτικές υπηρεσίες καλούνται να εξυπηρετήσουν, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους καταγράφονται στον μόνιμο πληθυσμό. Η αυξημένη τουριστική κίνηση δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες στην καθαριότητα, την ύδρευση, τη διαχείριση απορριμμάτων και τις υπόλοιπες υποδομές.

Οι μικροί νησιωτικοί Δήμοι στην κορυφή της πανελλαδικής κατάταξης

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Γαύδου, η οποία με μόλις 141 μόνιμους κατοίκους εμφανίζει προϋπολογισμό περίπου 7,49 εκατ. ευρώ, δηλαδή 53.109 ευρώ ανά κάτοικο.

Ακολουθούν ο Άγιος Ευστράτιος με 26.715 ευρώ, τα Ψαρά με 23.107 ευρώ και η Ανάφη με 21.853 ευρώ ανά κάτοικο.

Αντίθετα, στους μεγάλους αστικούς Δήμους, όπου οι πληθυσμοί είναι πολύ μεγαλύτεροι, οι αντίστοιχες αναλογίες διαμορφώνονται σε χαμηλότερα επίπεδα. Στον Δήμο Αθηναίων, με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά το 1,14 δισ. ευρώ, αντιστοιχούν 1.778 ευρώ ανά κάτοικο, ενώ στον Δήμο Θεσσαλονίκης 1.480 ευρώ.

Οι αποκλίσεις συνδέονται, μεταξύ άλλων, με το μέγεθος του πληθυσμού, τα πάγια λειτουργικά έξοδα, τις οικονομίες κλίμακας, τις γεωγραφικές συνθήκες και τις χρηματοδοτήσεις που έχουν εγγραφεί στους προϋπολογισμούς.

Τι περιλαμβάνουν τα ποσά των προϋπολογισμών

Διευκρινίζεται ότι τα ποσά ανά κάτοικο αποτελούν έναν στατιστικό δείκτη σύγκρισης. Ο συνολικός δημοτικός προϋπολογισμός περιλαμβάνει τακτικά και έκτακτα έσοδα, χρηματοδοτήσεις από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, πιστώσεις για τεχνικά έργα, επενδύσεις, μεταφερόμενα χρηματικά υπόλοιπα και άλλες προβλεπόμενες οικονομικές εγγραφές.

Επομένως, η ένταξη ενός μεγάλου έργου σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον προϋπολογισμό ενός Δήμου σε μια συγκεκριμένη χρονιά, χωρίς να μεταβάλλεται αντίστοιχα ο μόνιμος πληθυσμός του.

Τα στοιχεία της ανάλυσης αφορούν τα προϋπολογισθέντα ποσά του 2025 και όχι τα τελικά απολογιστικά οικονομικά αποτελέσματα των Δήμων.