Σε κρίσιμη φάση εισέρχεται η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου, καθώς, σύμφωνα με το «Πρώτο Θέμα», η Nexans υπέβαλε στις ελληνικές αρχές αίτημα έκδοσης NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών.

Η αναγγελία αναμένεται το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου. Το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο «VB Abeille Marengo» παραμένει στη Νάπολη, ενώ οι εργασίες σχεδιάζεται να συνεχιστούν από το σημείο όπου διακόπηκαν, στο όριο των έξι ναυτικών μιλίων της Κάσου.

Την προετοιμασία συνοδεύουν διπλωματικές κινήσεις του Παρισιού. Η γαλλική πλευρά φέρεται να ενημέρωσε με ρηματικές διακοινώσεις την Ελλάδα, την Κύπρο και την Τουρκία για τις εργασίες. Το αίτημα για τη NAVTEX κατατέθηκε στην Ελλάδα, με την Αθήνα να απορρίπτει οποιαδήποτε διαδικασία παράλληλης αδειοδότησης από τρίτη χώρα.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην αντίδραση της Άγκυρας. Στα ενδεχόμενα περιλαμβάνονται τουρκική NAVTEX, παρενοχλήσεις μέσω ασυρμάτου ή παρέμβαση πολεμικού πλοίου. Παραμένει ανοιχτό εάν οι γαλλικές επαφές θα επιτρέψουν την απρόσκοπτη συνέχιση των ερευνών, χωρίς επανάληψη της έντασης του 2024.

Η θέση της Αθήνας και η ευρωπαϊκή διάσταση

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει περιγράψει δημόσια το πλαίσιο μέσα στο οποίο προχωρά το έργο: συνεργασία Ελλάδας και Γαλλίας, αδειοδότηση από την ελληνική πλευρά και έκδοση των απαραίτητων NAVTEX από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.

Σε συνέντευξή του στον ομογενειακό σταθμό Cosmos FM, στις 27 Σεπτεμβρίου, υπογράμμισε ότι τέτοιες ηλεκτρικές διασυνδέσεις προστατεύονται από το Διεθνές Δίκαιο και δεν επιτρέπεται να παρεμποδίζονται από άλλη χώρα. Συνέδεσε, μάλιστα, την υλοποίηση του καλωδίου με το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την ενεργειακή ασφάλεια.

Η ελληνική διπλωματία επιμένει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ουσιαστικό ρόλο στην υπόθεση, καθώς συμμετέχει στη χρηματοδότηση και παρακολουθεί την εξέλιξή της. Το διακύβευμα αφορά την άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου και την ενίσχυση των συνδέσεων της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.

Ο ρόλος της Γαλλίας και ο στόχος της διασύνδεσης

Η γαλλική συμμετοχή έχει ενισχυθεί και σε επενδυτικό επίπεδο. Τον Αύγουστο ανακοινώθηκε η υπογραφή συμφωνίας ΑΔΜΗΕ – Meridiam για την είσοδο του γαλλικού ομίλου ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector. Η εξέλιξη αυτή προσθέτει επιχειρηματικό βάρος στη συνεργασία των δύο χωρών για την προώθηση της διασύνδεσης.

Το σκέλος Κρήτης – Κύπρου εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Βασικός στόχος είναι να ενσωματωθεί η Κύπρος, το τελευταίο μη διασυνδεδεμένο κράτος μέλος της ΕΕ, στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Το έργο έχει ενταχθεί στον ευρωπαϊκό κατάλογο Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος.