Μια σημαντική μεταρρύθμιση στο συνταγματικό της φρένο χρέους, πέρασε η Γερμανία «ξεκλειδώνοντας» δισεκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNNi, σε μια περίοδο 10 ετών οι στρατιωτικές δαπάνες της Γερμανίας αναμένεται να φτάσουν το 3,5% του ΑΕΠ, περίπου 600 δισ. ευρώ.
«Πιστεύετε ότι μπορείτε να εμπιστευτείτε τον Πούτιν;» ρωτά ο Γερμανός ταξίαρχος Ραλφ Χάμερσταϊν με ένα ειρωνικό χαμόγελο.
Πρόκειται για μια ρητορική ερώτηση στην οποία οι περισσότεροι Ευρωπαίοι θα έδιναν την ίδια απάντηση – όχι.
Καθώς η κυβέρνηση Τραμπ συνεχίζει να επιδιώκει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία -μια συμφωνία που μπορεί να καταλήξει να είναι πιο ευνοϊκή για τη Μόσχα παρά για το Κίεβο- οι Ευρωπαίοι, για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, εστιάζουν στη δική τους στρατιωτική ισχύ.
Πουθενά αυτή η μετατόπιση δεν είναι τόσο εμφανής όσο στη Γερμανία. Οι ένοπλες δυνάμεις της, γνωστές ως Bundeswehr, υπήρξαν θύμα πολυετούς υποεπένδυσης – αλλά αυτό πρόκειται να αλλάξει.
Ο υποψήφιος καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς αποφάσισε ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για τη Γερμανία να επενδύσει στον στρατό της, σε επίπεδα που δεν έχει ξαναδεί από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Η Γερμανία μόλις πέρασε μια σημαντική μεταρρύθμιση στο συνταγματικό της φρένο χρέους, ξεκλειδώνοντας δισεκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση.
Ένα μοντέλο που μοιράστηκε με το CNN πρότεινε ότι σε μια περίοδο 10 ετών, με τη Γερμανία να δαπανά το 3,5% του ΑΕΠ, θα μπορούσε να ανέλθει σε 600 δισεκατομμύρια ευρώ (652 δισεκατομμύρια δολάρια).
Το CNN πέρασε την ημέρα με την Bundeswehr σε μια άγνωστη τοποθεσία στην κεντρική Γερμανία, καθώς πέντε σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έλαβαν μέρος σε ασκήσεις εκπαίδευσης. Η προσομοίωση ήταν μια επίθεση από έναν «ξένο αντίπαλο» σε ένα άλλο μέλος της συμμαχίας.
«Πρέπει να βγούμε μπροστά και θα το κάνουμε»
Μιλώντας στο αυτοσχέδιο αρχηγείο της προσομοίωσης, ο Ραλφ Χάμερσταϊν δήλωσε στο CNN: «Η Γερμανία είναι ένα ικανό έθνος στην Ευρώπη και πρέπει να είναι εταίρος για άλλα έθνη. Είμαστε ένας υπεύθυνος εταίρος στην Ευρώπη και ένα μεγάλο έθνος. Πρέπει να βγούμε μπροστά και θα το κάνουμε αυτό».
Η πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 ήταν μια σεισμική στιγμή για την ήπειρο. Ο πόλεμος είχε επιστρέψει και η εκτόνωση που υπήρχε από την πτώση του Σιδηρού Παραπετάσματος είχε τελειώσει.
Στο Βερολίνο, έδωσε το έναυσμα για την περίοδο που είναι γνωστή στα γερμανικά ως «Zeitenwende» – ή «σημείο καμπής». Στην πραγματικότητα, ήταν η αρχή της προσπάθειας για την εκ νέου αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Ο Όλαφ Σολτς, ο απερχόμενος πλέον καγκελάριος, δήλωσε ότι η χώρα χρειαζόταν μια νέα πολιτική άμυνας και ασφάλειας – και ότι η Bundeswehr χρειαζόταν ιδιαίτερη προσοχή.
Ίδρυσε ένα εφάπαξ ταμείο 100 δισεκατομμυρίων ευρώ για «ολοκληρωμένες επενδύσεις» στην Bundeswehr. Για να γίνει αυτό, ο Σολτς έπρεπε να τροποποιήσει τον Βασικό Νόμο – ουσιαστικά, το σύνταγμα της χώρας.
Παρόλο που αυτό το ταμείο ήταν ευπρόσδεκτο, η εφαρμογή της πολιτικής ήταν ανιαρή, και οι κυβερνητικές διαμάχες και οι εσωτερικές διαμάχες οδήγησαν τελικά στο να χάσει ο Σολτς τη δουλειά του.
Ο Φρίντριχ Μερτς επιδιώκει τώρα να υπερφορτώσει το «Zeitenwende».
Η Sudha David-Wilp, συνεργάτης στο German Marshall Fund of the United States, δήλωσε στο CNN ότι «ο Μερτς και ο συνασπισμός του πρέπει να το επιταχύνουν αυτό. Υπάρχει πλέον μεγάλος ανταγωνισμός μεγάλων δυνάμεων και η σκληρή ισχύς είναι το νόμισμα της διεθνούς πολιτικής».
«Η Γερμανία βρίσκεται τώρα στο σωστό δρόμο»
Καθώς εξελισσόταν η προσομοιωμένη επίθεση, πίσω στο Βερολίνο ο Μερτς περιέγραφε το νέο του όραμα για τις ένοπλες δυνάμεις. «Πιστεύαμε σε μια παραπλανητική ασφάλεια στην κοινωνία μας για τουλάχιστον μια δεκαετία, πιθανότατα πολύ περισσότερο… Αυτή είναι τώρα η αλλαγή παραδείγματος στην αμυντική πολιτική που βρίσκεται μπροστά μας».
Από τα μέσα της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, οι στρατιωτικές δαπάνες της Γερμανίας ως ποσοστό του ΑΕΠ έχουν μειωθεί δραματικά. Με αποκορύφωμα το 4,9% το 1963, έπεσε σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο το 2005, μόλις στο 1,1%.
Μόλις πρόσφατα, το 2024, η Γερμανία έφτασε το όριο του ΝΑΤΟ για δαπάνες 2% για την άμυνα – σηματοδοτώντας την πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 30 χρόνια.
Ο Χάμερσταϊν αναγνωρίζει ότι «κάθε στρατός στον κόσμο, στην ιστορία αλλά και στο μέλλον, θα ισχυρίζεται πάντα ότι δεν έχει αρκετά». Αλλά εξισώνει τη σημερινή κατάσταση της Γερμανίας με την εξάρτηση από το «μέρισμα ειρήνης» της δεκαετίας του 1990, το οποίο «ήταν μια μείωση για όλους τους στρατούς στον κόσμο, στην Ευρώπη ειδικά».
Πιστεύει ότι η Γερμανία βρίσκεται τώρα στο σωστό δρόμο. Πέρυσι, για «πρώτη φορά, (ήμασταν) σε θέση να δαπανήσουμε το κριτήριο του 2% του ΑΕΠ του ΝΑΤΟ, και θα δαπανήσουμε επιπλέον χρήματα, όπως τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ που κάναμε το 2022, και αυτό θα συνεχιστεί, και ο νέος καγκελάριος είναι απολύτως αφοσιωμένος σε αυτό».
«Η Γερμανία συμβάλλει σημαντικά στην υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης στην Ευρώπη»
Μπορεί ο Μερτς να δεσμεύεται να ενισχύσει την προβαλλόμενη στρατιωτική ισχύ της Γερμανίας και να θέσει την άμυνά της σε πιο ασφαλή βάση, αλλά μια έκθεση της κοινοβουλευτικής επιτρόπου για τις Ένοπλες Δυνάμεις, Εύα Χεγκλ, υποδεικνύει ότι η δουλειά που πρέπει να γίνει είναι σημαντική.
Η έκθεση που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, περιέγραφε ότι η Bundeswehr δεν εκπληρώνει τους στόχους στρατολόγησης, έχει μια γηρασμένη πολεμική δύναμη, με ελλείψεις σε στρατώνες και βασικές υποδομές. Απευθυνόμενη στους δημοσιογράφους κατά την παρουσίασή της, είπε ότι «η Bundeswehr εξακολουθεί να έχει πολύ λίγα από όλα».
Το 2018, η Γερμανία δεσμεύτηκε να αυξήσει τις μόνιμες δυνάμεις της σε 203.000 μέχρι το 2025 – μια ημερομηνία-στόχος που αργότερα αναθεωρήθηκε στο 2031. Όπως αναφέρεται στην έκθεση, «η Bundeswehr απέτυχε και πάλι να επιτύχει τον αρχικό της στόχο». Η Εύα Χεγκλ ανέφερε ότι η τρέχουσα δύναμη μάχης της Bundeswehr ανέρχεται σε 181.174 άτομα προσωπικό.
Ερωτηθείς σχετικά με το πώς θα πρέπει να επιτευχθεί ο αριθμός αυτός, ο Χάμερσταϊν, ο οποίος κατατάχθηκε ως στρατεύσιμος το 1992, ζήτησε μια περίοδο στρατιωτικής θητείας. Η Γερμανία έθεσε επίσημα σε αναστολή την επιστράτευση το 2011.
«Με έπεισε ο νόμος να καταταγώ στο στρατό. Έτσι, πιστεύω ότι πρέπει να υπάρξει κάποιου είδους υποχρεωτική θητεία για να αυξηθεί ο αριθμός με τον τρόπο που θέλουμε να τον δούμε», δήλωσε ο Χάμερσταϊν. «Δεν θα συμβεί από τη μια μέρα στην άλλη – αλλά η αύξηση που θα δούμε… θα ξεκινήσει από φέτος».
Η έκθεση της Εύα Χεγκλ τόνισε επίσης την ηλικία θητείας του στρατού, λέγοντας ότι οι στρατιώτες και οι γυναίκες «γερνούν όλο και περισσότερο.» Η μέση ηλικία το 2019 ήταν 32,4 έτη, αλλά τώρα έχει αυξηθεί στα 34 έτη.
Ίσως το πιο καταδικαστικό τμήμα της έκθεσης συνοδεύτηκε από ένα συνημμένο νομοσχέδιο. Ανέφερε ότι απαιτούνται 67 δισεκατομμύρια ευρώ για έργα υποδομής και περιέγραφε στρατώνες και ακίνητα ως «ακόμη σε καταστροφική κατάσταση».
Για τον Χάμερσταϊν, ωστόσο, δεν πρόκειται πάντα για χρήματα. Επιμένει ότι η Γερμανία έχει μια υγιή πλατφόρμα για να ξεκινήσει, λέγοντας: «Το θέμα είναι η ποιότητα και αυτό που βλέπω εδώ κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης είναι ότι έχουμε καλή ουσία. Έχουμε πραγματικά εξαιρετικά κινητοποιημένους στρατιώτες… και αυτό με κρατάει πολύ αισιόδοξο ότι η ουσία είναι καλή και τώρα πρέπει να την αυξήσουμε».
Υπάρχει επίσης μια μετατόπιση της εθνικής ψυχοσύνθεσης προς την Bundeswehr. Ενώ οι Γερμανοί έχουν συνήθως μεγάλη συνείδηση της εικόνας του στρατού τους, ιδίως λόγω της ιστορίας της χώρας, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί έχουν τώρα μια πιο θετική γνώμη.
Μια έρευνα που διεξήχθη από τη γερμανική δημόσια ραδιοτηλεόραση ARD τον Μάρτιο διαπίστωσε ότι το 66% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι είναι σωστό να αυξηθούν οι δαπάνες για την άμυνα και την Bundeswehr, ενώ το 31% δήλωσε ότι οι δαπάνες πρέπει να παραμείνουν οι ίδιες ή να μειωθούν περαιτέρω.
Διαπιστώθηκε επίσης ότι το 59% των ερωτηθέντων συμφώνησε ότι η Γερμανία θα πρέπει να αυξήσει σημαντικά το χρέος της προκειμένου να «ανταπεξέλθει στα επερχόμενα καθήκοντα, ιδίως στην άμυνα και τις υποδομές».
Καθώς ο Μερτς ξεκινά την αναστροφή του γερμανικού κολοσσού, είναι βέβαιος ότι βάζει τη Γερμανία στο σωστό δρόμο προς ένα πιο ασφαλές και ευημερούν μέλλον.
«Η Γερμανία επέστρεψε», δήλωσε πριν από μία εβδομάδα στο Βερολίνο. «Η Γερμανία συμβάλλει σημαντικά στην υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης στην Ευρώπη».
Πηγή: cnn.gr
