Στη Βουλή έφτασαν τα σοβαρά προβλήματα και οι καταγγελίες των ψαράδων των Δωδεκανήσων, με αιχμή την παράνομη αλιεία τουρκικών σκαφών, την άνιση αντιμετώπιση σε σχέση με τους Έλληνες αλιείς και τα εξοντωτικά πρόστιμα μέσω δορυφορικής παρακολούθησης.
Το θέμα ανέδειξε με κοινοβουλευτική ερώτηση ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, μεταφέροντας τη δυσαρέσκεια αλιέων κυρίως από την Κάλυμνο, οι οποίοι κάνουν λόγο για συνεχή παραβίαση της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας από τουρκικά αλιευτικά σκάφη στα χωρικά ύδατα των Δωδεκανήσων.
«Ανενόχλητοι οι Τούρκοι – πρόστιμα στους Έλληνες»
Στην ερώτησή του, ο κ. Βελόπουλος επισημαίνει ότι οι Έλληνες ψαράδες καταγγέλλουν πως οι Τούρκοι αλιείς ψαρεύουν ανενόχλητοι, χωρίς να φοβούνται την παρουσία των ελληνικών αρχών, ενώ την ίδια στιγμή οι Έλληνες επαγγελματίες της θάλασσας αντιμετωπίζουν αυστηρότατες κυρώσεις ακόμη και για ελάχιστες αποκλίσεις στίγματος, της τάξης των 15 μέτρων.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, σε πολλές περιπτώσεις δεν υπάρχει καν προειδοποίηση προς τον κυβερνήτη να αλλάξει πορεία, αλλά επιβάλλεται άμεσα πρόστιμο, την ώρα που, όπως τονίζεται, σε ευρωπαϊκό επίπεδο γινόταν λόγος για περιθώριο σφάλματος έως 500 μέτρα. Η κατάσταση έχει φτάσει, σύμφωνα με τις καταγγελίες, στο σημείο κάποιοι Έλληνες ψαράδες να σκέφτονται ακόμη και τη χρήση ξένης σημαίας ή την αποφυγή ελλιμενισμού σε ελληνικά λιμάνια.
Η απάντηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης
Απαντώντας στην ερώτηση, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων διευκρινίζει ότι ο έλεγχος των αλιευτικών δραστηριοτήτων στα ελληνικά ύδατα αποτελεί εθνική υποχρέωση στο πλαίσιο της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ, ενώ οι επιχειρησιακοί έλεγχοι ανήκουν στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Ναυτιλίας και της Ελληνικής Ακτοφυλακής.
Σύμφωνα με την απάντηση, περιστατικά παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας (ΠΛΑ) από τουρκικά σκάφη επιτηρούνται από το Λιμενικό και τη FRONTEX, με τα σκάφη τρίτων χωρών να καλούνται να αποχωρήσουν άμεσα από τα ελληνικά χωρικά ύδατα. Οι σχετικές αναφορές διαβιβάζονται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG MARE), ενώ το ζήτημα τελεί υπό συντονισμό και του Υπουργείου Εξωτερικών, με χαρακτήρα απορρήτου.
Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία
Το Υπουργείο επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ήδη αυστηρά μέτρα για αλιευτικά σκάφη τρίτων χωρών που αλιεύουν παράνομα σε χωρικά ύδατα κράτους-μέλους, όπως:
- άμεση διακοπή αλιείας,
- υποχρεωτική κατεύθυνση σε λιμένα για επιθεώρηση,
- κατάσχεση εργαλείων και αλιευμάτων,
- προσωρινή ακινητοποίηση σκάφους,
- επιβολή χρηματικής εγγύησης,
- έναρξη ανακριτικής διαδικασίας.
Η διενέργεια τέτοιων πράξεων χαρακτηρίζεται ως σοβαρή παράβαση και ενεργοποιεί διαδικασίες κυρώσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τα «δορυφορικά» πρόστιμα και το VMS
Σε ό,τι αφορά τα πρόστιμα που καταγγέλλουν οι Έλληνες ψαράδες, το Υπουργείο εξηγεί ότι η δορυφορική παρακολούθηση (VMS) είναι υποχρεωτική βάσει ευρωπαϊκών κανονισμών για όλα τα επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη άνω των 12 μέτρων ή για σκάφη με ειδικές άδειες.
Η επιβολή κυρώσεων βασίζεται στο ακριβές στίγμα που καταγράφεται από το Κέντρο Παρακολούθησης Αλιείας, ενώ τονίζεται ότι το περιθώριο ανοχής των 500 μέτρων πρόκειται να περιοριστεί, καθώς οι σύγχρονες δορυφορικές συσκευές προσφέρουν πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα επανελέγχου και επαναμέτρησης σε περίπτωση που ο αλιέας αμφισβητεί την ακρίβεια των δεδομένων.
Έντονος προβληματισμός στα Δωδεκάνησα
Παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, οι ψαράδες των Δωδεκανήσων δηλώνουν ότι η κατάσταση στην πράξη παραμένει δύσκολη, ζητώντας ουσιαστική προστασία των ελληνικών θαλάσσιων συνόρων, ίσους όρους ανταγωνισμού και μέτρα που θα επιτρέψουν στον κλάδο να επιβιώσει σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωγραφική περιοχή.
