Με τον περιοριστικό όρο να παραμείνουν στο νησί, αφέθηκαν να βγουν από το κέντρο καταγραφής της Λέρου, το λεγόμενο hotspot, οι πρόσφυγες και μετανάστες που κρατούνταν από την 1η Απριλίου, έχοντας μεταφερθεί από το Καστελλόριζο όπου παρέμεναν κρατούμενοι για άλλες περίπου δέκα ημέρες.
Πρόκειται για περίπου 70 πρόσφυγες από τη Συρία, το Ιράκ και κάποιοι από την Ερυθραία, που παρέμειναν κρατούμενοι περίπου 45 ημέρες, ξεπερνώντας κατά πολύ το διάστημα των 25 ημερών παραμονής στα κέντρα καταγραφής που προβλέπει ο νόμος (περίπου 20 που ανήκαν σε ευάλωτες ομάδες είχαν ήδη αφεθεί ελεύθεροι, άλλοι για να νοσηλευτούν λόγω της κατάστασης της υγείας τους, άλλοι για να φιλοξενηθούν στο πρότυπο κέντρο φιλοξενίας ευάλωτων ομάδων που λειτουργεί στο πρώην ΠΙΚΠΑ της Λέρου και άλλοι για να φιλοξενηθούν σε σπίτια).
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», αναμένεται τις επόμενες ημέρες να αφεθούν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους και όσοι παρέμεναν κρατούμενοι από την ομάδα των 223 προσφύγων και μεταναστών που μεταφέρθηκαν στη Λέρο από τη Χίο στις 7 Απριλίου και έχουν ήδη ξεπεράσει και αυτοί κατά πολύ τις 25 μέρες κράτησης και στα δύο νησιά. Αποτέλεσμα της καθυστέρησης, σε συνδυασμό με το κακής ποιότητας φαγητό, ήταν να σημειωθούν έντονες διαμαρτυρίες τις τελευταίες ημέρες στο κέντρο καταγραφής στη Λέρο. Ωστόσο τα πνεύματα ηρέμησαν, καθώς δόθηκαν υποσχέσεις για βελτίωση της σίτισης, ενώ και όσοι συμπληρώνουν 25 ημέρες μπορούν να κυκλοφορούν και να μένουν οπουδήποτε στο νησί ή, αν δεν έχουν τη δυνατότητα, να διανυκτερεύουν στο hotspot.
Η αιτία της παράτασης της κράτησής δεν είναι ξεκάθαρη, καθώς πηγές του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη ισχυρίζονται ότι δεν υπήρξε καθυστέρηση και ότι η διαδικασία εξελίσσεται κανονικά, ενώ πηγές του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής ενημερώνουν ότι έχουν δοθεί κανονικά στους πρόσφυγες και μετανάστες τα υπηρεσιακά σημειώματα ότι ολοκληρώθηκαν οι 25 ημέρες για την καταγραφή τους και ότι πρέπει να αφεθούν με περιοριστικούς όρους.
Ενδεχομένως η καθυστέρηση να οφείλεται στην χαώδη κατάσταση που δημιούργησε η εσπευσμένη και αυθαίρετη απόφαση να μετατραπούν τα κέντρα καταγραφής σε κέντρα κράτησης στις 20 Μαρτίου, την πρώτη ημέρα ισχύος της αμφισβητούμενης συμφωνίας Ε.Ε. και Τουρκίας, που είχε αποτέλεσμα να γίνουν δεκάδες αυθαίρετες συλλήψεις, χωρίς να δοθούν τα προβλεπόμενα έγγραφα σύλληψης και κράτησης, γεγονός που σημαίνει επιπλέον ότι στερήθηκαν οι συλληφθέντες τη δυνατότητα να κινηθούν νομικά κατά της κράτησής τους. Οι μεγάλες ελλείψεις προσωπικού της υπηρεσίας Πρώτης Υποδοχής και οι αυθαίρετες ενέργειες της αστυνομίας είχαν αποτέλεσμα να καθυστερήσει πολύ η καταγραφή (προβλέπεται να γίνει μέσα σε τρεις ημέρες από την σύλληψη και τη μεταφορά τους στα κέντρα καταγραφής), και άρα να καθυστερήσει να μετρά η περίοδος των 25 ημερών, που υπολογίζεται από την καταγραφή. Ενδεχομένως σε άλλες περιπτώσεις να υπήρξε καθυστέρηση των αρχών να βγάλουν την απόφαση να αφεθούν ελεύθεροι στα νησιά οι κρατούμενοι.
Πάντως, το μέτρο εφαρμόζεται, έστω και με καθυστερήσεις, στη Λέσβο, τη Χίο και τη Λέρο, κατ’ εφαρμογή του νόμου που προβλέπει ότι η διοικητική κράτηση όσων δεν έχουν χαρτιά αποτελεί μόνο έσχατο μέτρο. Μάλιστα, όσοι έχουν κάνει αίτημα ασύλου μπορεί να κρατούνται μόνο σε πολύ ειδικές περιπτώσεις με εισήγηση της υπηρεσίας ασύλου, ενώ η γενική κατεύθυνση είναι ότι πρέπει να κυκλοφορούν ελεύθεροι και να έχουν μάλιστα το δικαίωμα να εργαστούν και να εγκατασταθούν όπου θέλουν, μέχρι να βγει η απόφαση για το άσυλο.
