Σε πλήρως ψηφιοποιηµένο περιβάλλον µε διαλειτουργικότητα µεταφέρονται οι Πολεοδοµίες στις αρχές του 2027, µε την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει η ψηφιακή πύλη gov.gr να επεκτείνονται στις πολεοδοµικές υπηρεσίες, στο πλαίσιο της µεταρρύθµισης που προωθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
H σκέψη για την εισαγωγή στις Πολεοδοµίες του gov.gr αποτελεί, σύµφωνα µε πληροφορίες, το τελικό στάδιο της µεταρρύθµισης που επεξεργάζεται το κυβερνητικό επιτελείο και προβλέπει αρχικά τη µεταφορά των Υπηρεσιών ∆όµησης (Υ∆ΟΜ), ως προς τις λειτουργίες έκδοσης και ελέγχου των οικοδοµικών αδειών, από τους δήµους στο Ελληνικό Κτηµατολόγιο.
Με απλά λόγια, κυβερνητικές πηγές τόνιζαν στην «Κυριακάτικη Απογευµατινή» ότι η µεγάλη ιδέα του σχεδιασµού είναι να µπορείς να κάνεις από το κινητό σου τηλέφωνο ή τον υπολογιστή ό,τι έκανες µέχρι σήµερα στις Πολεοδοµίες της περιοχής σου, µε λιγότερη γραφειοκρατία, µεγαλύτερη αποτελεσµατικότητα και ταχύτερους ρυθµούς εκδόσεων, αλλά κυρίως µε διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου. Ταυτόχρονα, στη φιλοσοφία για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη εντάσσεται και η ενηµέρωση µέσω SMS για την πορεία οποιουδήποτε αιτήµατος καταθέτουν οι πολίτες προς το ∆ηµόσιο.
Ο κυβερνητικός σχεδιασµός της µεγάλης πολεοδοµικής µεταρρύθµισης στοχεύει στην ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών µέσω της απλούστευσης της διαδικασίας έκδοσης οικοδοµικών αδειών, καθώς και των σχετικών εγκρίσεων, µε παράλληλη ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων, διαλειτουργικών ψηφιακών χαρτών, αλλά και
αξιοποίηση τεχνολογιών τεχνητής νοηµοσύνης που θα συµβάλλουν σε µεγαλύτερη ακρίβεια και αξιοπιστία των ελέγχων.
Ηδη από το βήµα της 89ης ∆ΕΘ, ο κ. Μητσοτάκης είχε εξαγγείλει τη µεταφορά των Πολεοδοµιών στο Ελληνικό Κτηµατολόγιο, που σηµατοδοτεί τη µετεξέλιξη του Κτηµατολογίου και στη δηµιουργία του νέου Εθνικού Οργανισµού Κτηµατολογίου και Ελέγχου ∆όµησης, µε στόχο τη δηµιουργία πρώτη φορά ενός αξιόπιστου, οµοιόµορφου και λειτουργικά συνεκτικού µηχανισµού αδειοδότησης και ελέγχου της δόµησης.
Προς διαβούλευση
Το νοµοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τη µεταρρύθµιση στις Πολεοδοµίες αναµένεται να τεθεί προς διαβούλευση εντός της άνοιξης, µε στόχο το νέο σύστηµα να εφαρµοστεί στις αρχές της επόµενης χρονιάς, δίνοντας τη δυνατότητα παροχής ενιαίων υπηρεσιών που εξασφαλίζει προσβασιµότητα για όλους, στο πνεύµα one stop-shop.
Με τη µεταφορά των Υπηρεσιών ∆όµησης στο Κτηµατολόγιο και τη µετεξέλιξή του στον νέο Εθνικό Οργανισµό Κτηµατολογίου και Ελέγχου ∆όµησης η κυβέρνηση φιλοδοξεί να βάλει τάξη στον χώρο µε ένα ενιαίο σύστηµα που εξυπηρετεί σε κάθε σηµείο της χώρας, αντιµετωπίζοντας την πολεοδοµική µεταρρύθµιση σε ένα σηµαντικό εργαλείο για τη µάχη µε το βαθύ κράτος και τις εστίες δυσαρέσκειας των πολιτών στις καθηµερινές συναλλαγές µε το κράτος. Προς αυτήν την κατεύθυνση κυβερνητικά στελέχη αξιολογούν τη µεταρρύθµιση ως ένα άλµα από το σηµερινό κατακερµατισµένο µοντέλο σε έναν σύγχρονο ψηφιακό φορέα εθνικής εµβέλειας.
Ουσιαστικά ο σχεδιασµός στοχεύει σε ένα πλήρως ψηφιακό πλαίσιο για όλα τα θέµατα ακινήτου, που θα αποτελεί το πρώτο εθνικό one-stop-shop για το ακίνητο,
όπου ο πολίτης και ο µηχανικός βρίσκουν σε έναν φορέα αυτό που σήµερα είναι διάσπαρτο σε δεκάδες υπηρεσίες. Στις αρµοδιότητες του νέου Εθνικού Οργανισµού Κτηµατολογίου και Ελέγχου ∆όµησης περιλαµβάνονται η έκδοση οικοδοµικών αδειών και ο έλεγχος κατασκευών, ενώ ως προς την εξέλιξη του πλάνου προβλέπεται η ανάπτυξη 20 Περιφερειακών Κέντρων ∆όµησης (∆ιευθύνσεις) υπό την Κεντρική Υπηρεσία ∆όµησης, στα οποία υπάγονται στη συνέχεια 77 Τοπικά Κέντρα ∆όµησης (Τµήµατα), αξιοποιώντας τα σηµερινά σηµεία εξυπηρέτησης του Κτηµατολογίου. Σύµφωνα µε πληροφορίες της «Κυριακάτικης Α», η αρχική λειτουργία επιλεγµένων Περιφερειακών και Τοπικών Κέντρων ∆όµησης θα ξεκινήσει από τις Περιφέρειες Αττικής, Πελοποννήσου και Στερεάς Ελλάδας.
Αδειοδοτήσεις
Στο επίκεντρο του σχεδιασµού βρίσκεται, λοιπόν, η ενοποίηση των υπηρεσιών µέσα από έναν καθολικό µηχανισµό έκδοσης οικοδοµικών αδειών και ελέγχου της αυθαίρετης δόµησης, ωστόσο διατηρούνται οι κρίσιµες αρµοδιότητες του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού στους δήµους. Το νέο µοντέλο θα οδηγήσει σε απλούστευση και περαιτέρω ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ενώ σταδιακά θα καταργηθεί η ανάγκη εντοπιότητας, καθώς δηµιουργείται ένα νέο επιχειρησιακό πλαίσιο που θα επιτρέπει την αποµακρυσµένη εξυπηρέτηση και τον ισόρροπο διαµοιρασµό φόρτου εργασίας σε επίπεδο Περιφέρειας ή ακόµα και επικράτειας, οδηγώντας σε βελτιωµένους χρόνους εξυπηρέτησης.
Κοµβικό βήµα είναι η ενίσχυση και ο εξορθολογισµός του πλαισίου ελέγχων αδειοδότησης, όπου θα αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που παρέχει η τεχνητή νοηµοσύνη. Συγκεκριµένα, εισάγεται ένα καινοτόµο πλαίσιο αδειοδότησης, που ενισχύει τον προληπτικό έλεγχο του κράτους και άρα την εφαρµογή του άρθρου 24 του Συντάγµατος. Στο νέο πλαίσιο προβλέπονται:
•Η δηµιουργία ενός σώµατος Ανεξάρτητων Ελεγκτών ∆όµησης από ιδιώτες µηχανικούς, οι οποίοι θα ασκούν έλεγχο µετά την έκδοση των αδειών και πριν από την
έναρξη των εργασιών (1ος έλεγχος).
•∆ειγµατοληπτικός έλεγχος από τη διοίκηση στο 30% των αδειών που δόθηκαν είτε µε προεγκρίσεις είτε µε βεβαιώσεις όρων δόµησης, µετά τον έλεγχο των ιδιωτών ελεγκτών (2ος έλεγχος).
•Η εφαρµογή της τεχνητής νοηµοσύνης στον έλεγχο αυτών των αδειών. Μέσω των νέων τεχνολογικών εργαλείων (αλγόριθµοι, A.I.) το σύστηµα θα προβαίνει
σε στοχευµένους δειγµατοληπτικούς ελέγχους (risk based) στο 30% των πράξεων που εκδίδονται από τη διοίκηση, µε έµφαση σε προστατευόµενες περιοχές, ζώνες µε υψηλή παραβατικότητα και άλλες κρίσιµες χωρικές ενότητες.
