Νέα δεδομένα για την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων της χώρας, που θα την βάλουν στο ενεργειακό κλαμπ της Ανατολικής Μεσογείου και συγχρόνως ενισχύουν την προσπάθεια της Αθήνας να διασφαλίσει και να ασκήσει τα κυριαρχικά δικαιώματά της, δημιουργεί η επιβεβαίωση του ενδιαφέροντος εισόδου του αμερικανικού πετρελαϊκού κολοσσού Chevron, από κοινού με την Helleniq Energy, στα Οικόπεδα νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου.
«Νομίζω ότι αυτή είναι η καλύτερη απόδειξη του τρόπου με τον οποίον η κυβέρνησή μας αντιλαμβάνεται την αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας. Μετατρεπόμαστε σε σημαντικό ενεργειακό παίκτη στην Ανατολική Μεσόγειο. Αναγνωρίζεται από την ΕΕ και τις ΗΠΑ» δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, που αύριο συναντάται με τον υπουργό Εσωτερικών και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Ν. Μπέργκαμ, με τον οποίο όπως είπε θα συζητήσουν «τον τρόπο με τον οποίον αναβαθμίζουμε διαρκώς τον στρατηγικό, γεωπολιτικό ενεργειακό ρόλο της πατρίδας μας».
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μόλις έκλεισε ο διαγωνισμός, τόνισε ότι «ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου ενεργειακού πλούτου της Πατρίδας μας. Πρόκειται για μία εξέλιξη Ελπίδας και Προοπτικής για τη χώρα μας. Η Ελλάδα, με εθνική αυτοπεποίθηση, βάζει γερά θεμέλια για την ενεργειακή της αυτάρκεια και αξιοποιεί τη γεωπολιτική της θέση στην Ανατολική Μεσόγειο…».
Η ολοκλήρωση του διαγωνισμού, που αποτελεί την αφετηρία για τη διαδικασία απόκτησης των δικαιωμάτων ερευνών και εκμετάλλευσης για τις περιοχές αυτές από τις δύο εταιρείες, αποτελεί μια εμβληματική στιγμή για τη μακρά προσπάθεια της Ελλάδας να ερευνήσει και να αξιοποιήσει ενεργειακούς πόρους της. Μια προσπάθεια, η οποία έχει αντιμετωπίσει, εκτός των άλλων, μείζονες γεωπολιτικές προκλήσεις, καθώς η αντιπαράθεση με την Τουρκία ουσιαστικά είχε βάλει «στον πάγο» κάθε τέτοια προσπάθεια, όχι μόνο στις περιοχές που εγείρει αξιώσεις η Άγκυρα, αλλά ακόμη και στο Ιόνιο και στην Κεντρική Μεσόγειο.
Ο διαγωνισμός για τα Οικόπεδα νοτίως της Κρήτης είναι κομβικής σημασίας, καθώς τα δύο αυτά Οικόπεδα, τα οποία έχουν χαραχθεί πριν από περισσότερο από δέκα χρόνια, παρέμεναν ανενεργά, αφού η Ελλάδα δεν είχε αποφασίσει να ασκήσει τα κυριαρχικά δικαιώματά της στην περιοχή αυτή και να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσέφερε ο νόμος 4001/2011 (γνωστός και ως τροπολογία Μανιάτη), ο οποίος ουσιαστικά οριοθετούσε μονομερώς τα εξωτερικά όρια της ελληνικής ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας, θέτοντας τη μέση γραμμή ως γραμμή οριοθέτησης, στις περιπτώσεις που δεν είχε υπάρξει διμερής συμφωνία.
Ο διαγωνισμός και για τα Οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης είχε προκαλέσει την αντίδραση της Λιβύης. Όμως, η είσοδος της ExxonMobil είχε γίνει πριν από το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, το οποίο επιχείρησε να επιβάλει αρνητικά τετελεσμένα εις βάρος της χώρας μας.
Η απόφαση της κυβέρνησης να ξεκινήσει τον διαγωνισμό για τα δύο Οικόπεδα νοτίως της Κρήτης αποτελούσε μια καθαρή επιλογή αμφισβήτησης τόσο του Τουρκολιβυκού Μνημονίου όσο και των μαξιμαλιστικών θέσεων της Λιβύης, η οποία επεδίωκε να μεταφέρει προς βορρά τη μέση γραμμή εις βάρος της χώρας μας. Τόσο με τον νόμο 4001/2011 όσο και με τον διαγωνισμό για τα δύο Οικόπεδα, η Ελλάδα για πρώτη ίσως φορά επιβάλλει τετελεσμένα με την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της και ασκεί πίεση στη Λιβύη, αλλά και εμμέσως στην Τουρκία, καθώς η περιοχή στην οποία εκτείνονται τα δύο Οικόπεδα επικαλύπτει σημαντικό μέρος της ΑΟΖ, η οποία θα κατέληγε στη Λιβύη βάσει της «μοιρασιάς» του Τουρκολιβυκού Μνημονίου.
Το προηγούμενο διάστημα υπήρξε επίσημη αντίδραση από τη Λιβύη, με ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ(20 Ιουνίου), στην οποία υποστήριζε ότι τα δύο Οικόπεδα εμπίπτουν στη λιβυκή υφαλοκρηπίδα, ενώ σε άλλη επιστολή (27 Μαΐου) η Τρίπολη πρόβαλε τις απώτατες διεκδικήσεις της σε θαλάσσιες ζώνες, που βάσει του Τουρκολιβυκού Μνημονίου έφθαναν λίγο έξω από τα χωρικά ύδατα της Κρήτης. Και φυσικά επικάλυπταν σχεδόν ολόκληρα τα δυο Οικόπεδα νότια της Κρήτης.
Η Αθήνα είχε απαντήσει στους λιβυκούς ισχυρισμούς και μάλιστα μετά την επίσκεψη Γεραπετρίτη σε Τρίπολη και Βεγγάζη είχε δρομολογηθεί η προσπάθεια επανέναρξης, μετά από δέκα χρόνια, των συνομιλιών για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, υπό την πίεση που αισθανόταν η Λιβύη με τη συνέχιση του διαγωνισμού για τα δύο Οικόπεδα νοτίως της Κρήτης αλλά και την υιοθέτηση του νέου Ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού.
Το γεγονός ότι σε αυτό το περίπλοκο και πολύ ευαίσθητο σκηνικό ο αμερικανικός κολοσσός Chevron εκδηλώνει ενδιαφέρον και συμμετέχει στον διαγωνισμό για τα δύο Οικόπεδα αποτελεί την πιο ισχυρή απάντηση στις αμφισβητήσεις των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Είναι προφανές ότι μια εταιρεία όσο μεγάλη κι αν είναι, δεν είναι αυτή που απονέμει κυριαρχία. Όμως το γεγονός ότι η Chevron αποδέχεται την ελληνική χάραξη των Οικοπέδων και τη μέση γραμμή όπως έχει ορισθεί από την Ελλάδα, παρα την εντατική προσπάθεια αμφισβήτησής τους, «κατοχυρώνει» την ελληνική θέση και πάντως δημιουργεί, εφόσον προχωρήσουν οι σεισμικές έρευνες και αργότερα οι δοκιμαστικές γεωτρήσεις, μια αμερικανική «ομπρέλα» ασφαλείας.
Η Chevron πάντως έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την είσοδό της και στη Λιβύη, σε υπεράκτιες έρευνες, χωρίς αυτό να είναι προς το παρόν προβληματικό, καθώς τα Οικόπεδα τα οποία θα διαθέσει η Τρίπολη σε διεθνή διαγωνισμό έχουν σεβαστεί πλήρως την ελληνική μέση γραμμή, παρά το γεγονός ότι επισήμως, με την επιστολή στον ΟΗΕ, την είχε αμφισβητήσει.
Η ηγεσία μάλιστα της αμερικανικής εταιρείας είχε συνάντηση, στο περιθώριο του Ενεργειακού Συνεδρίου στην Ιταλία, και με τον Τούρκο υπουργό Ενέργειας Αλπασλάν Μπαϊρακτάρ, καθώς η Τουρκία προσπαθεί να δελεάσει ξένες και ειδικά αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες για συμπράξεις και συνεργασίες. Και ίσως αυτή η συνάντηση να μην ήταν άσχετη, με την ανακοίνωση της συμμετοχής της Chevron στον ελληνικό διαγωνισμό.
Η σημερινή εξέλιξη αποτελεί το πρώτο βήμα σε έναν μακρύ και δύσκολο δρόμο, που όλοι ελπίζουν ότι θα καταλήξει στην ανακάλυψη και αξιοποίηση κοιτασμάτων κρίσιμων για την οικονομία της χώρας, αλλά και για τη γεωπολιτική αναβάθμισή της, καθώς και για την κατοχύρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.
