Ο Κοσμήτορας της Βουλής και Βουλευτής Δωδεκανήσου, Βασίλης Α. Υψηλάντης μίλησε στην Ολομέλεια της Βουλής επί του νομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Σύσταση και λειτουργία Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και λοιπές διατάξεις».
Ο Κοσμήτορας της Βουλής και Βουλευτής Δωδεκανήσου, Βασίλης Α. Υψηλάντης, στην τοποθέτησή του κατά τη συζήτηση του ανωτέρω νομοσχεδίου, απάντησε εξαρχής στις εμμονές της αντιπολίτευσης σε βάρος της Κυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι το μόνο που καταφέρνουν είναι να απαξιώνονται στη συνείδηση των Ελλήνων πολιτών. Υπογράμμισε ότι η πολιτική είναι γένους θηλυκού και οφείλει να γεννά ιδέες και προτάσεις και όχι εμμονές, γεγονός που αποτυπώνεται και δημοσκοπικά, καθώς η Νέα Δημοκρατία διατηρεί προβάδισμα περίπου 17 μονάδων από το δεύτερο κόμμα, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης προηγείται σταθερά ως καταλληλότερος πρωθυπουργός με διαφορά άνω των 20 ποσοστιαίων μονάδων από τον δεύτερο.
Ο κ. Υψηλάντης τόνισε ότι το υπό ψήφιση σχέδιο νόμου συνιστά πολιτική τομή σε τρεις βασικούς άξονες:
α) στη μάχη κατά της διαφθοράς,
β) στη βελτίωση των προϋποθέσεων για ταχεία και με θεσμικές εγγυήσεις λειτουργία της πολιτικής δίκης,
γ) στη λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος.
Όπως σημείωσε, «οι παρεμβάσεις γίνονται για να μπορέσουμε να λειτουργήσουμε όχι με εργαλεία του χθες, διασφαλίζοντας διαφάνεια, λογοδοσία και ταχύτητα».
Αναφερόμενος στο Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για μητρώο προσώπων αλλά για μητρώο υποθέσεων, απορρίπτοντας κάθε υπόνοια δημιουργίας νέας βάσης ευαίσθητων δεδομένων «τύπου φακέλων». Το Μητρώο, υπογράμμισε, συγκροτεί έναν θεσμικό, ψηφιακό και ελεγχόμενο μηχανισμό ροής πληροφορίας, από την πρώτη καταγραφή μιας υπόθεσης έως την αμετάκλητη περάτωσή της, αντικαθιστώντας το σημερινό αποσπασματικό καθεστώς με κλειστά συρτάρια, διάσπαρτα πρωτόκολλα και άτυπες επικοινωνίες.
Σε ό,τι αφορά τον μοναδικό κωδικό κάθε υπόθεσης, επεσήμανε ότι δεν πρόκειται για «κουμπί αποδόμησης της ανωνυμίας», αλλά για το εργαλείο που εξασφαλίζει ότι καμία υπόθεση δεν θα χαθεί μέσα σε έναν ωκεανό εγγράφων, δεν θα διερευνάται παράλληλα από πολλαπλές αρχές χωρίς συντονισμό και δεν θα ξεχνιέται σε κάποιο συρτάρι. «Χωρίς κωδικό δεν έχεις διαδρομή· χωρίς διαδρομή δεν έχεις λογοδοσία», τόνισε χαρακτηριστικά.
Αναφορικά με την ανωνυμοποίηση, υπογράμμισε ότι το Υπουργείο και η εποπτική επιτροπή δεν βλέπουν ονόματα, αλλά ροές, χρόνους και στάδια, στοιχείο που συνιστά ανάχωμα στην αυθαιρεσία και όχι εφαλτήριο για καταχρήσεις. Γι’ αυτό και υποστήριξε την ανάγκη πλήρους εξάντλησης των εγγυήσεων για την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, με σαφή περιγραφή τεχνικών μέτρων, ρόλων, δικαιωμάτων πρόσβασης και διαδικασιών ανωνυμοποίησης και ψευδωνυμοποίησης.
Απαντώντας στις αιτιάσεις περί υπονόμευσης του τεκμηρίου αθωότητας, ο κ. Υψηλάντης έκανε λόγο για επικίνδυνη αντιστροφή ρόλων από την αντιπολίτευση. Όπως εξήγησε, το τεκμήριο αθωότητας δεν απειλείται από ένα εσωτερικό, μη δημόσιο μητρώο διαδικαστικών σταδίων, αλλά από τη δημόσια διαρροή, τον επικοινωνιακό θόρυβο, την πολιτική εκμετάλλευση εκκρεμών υποθέσεων και τις καθυστερήσεις που κρατούν έναν άνθρωπο «σε εκκρεμότητα» για χρόνια. Ένα μητρώο που καταγράφει ψυχρά στάδια – προανάκριση, άσκηση δίωξης, παραπομπή, έκδοση απόφασης – είναι εργαλείο διαφάνειας εντός του συστήματος και όχι εργαλείο διασυρμού.
Παράλληλα, ανέδειξε την αντίφαση της αντιπολίτευσης, η οποία, όπως είπε, από τη μια πλευρά εγκαλεί την Κυβέρνηση ότι το Μητρώο είναι «στατιστικό» και όχι επαρκώς επιχειρησιακό, ενώ από την άλλη το καταγγέλλει ως υπερβολικά ισχυρό και επικίνδυνο μηχανισμό. «Δεν γίνεται να είναι και ανώδυνο και υπερεπικίνδυνο», σημείωσε.
Για το σκέλος των πλειστηριασμών, ο κ. Υψηλάντης προσδιόρισε τη διπλή υποχρέωση της Πολιτείας: αφενός να διασφαλίζει ότι οι τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις εκτελούνται σε προβλέψιμο χρόνο, αφετέρου να προστατεύει τον οφειλέτη από αιφνιδιασμούς, καταχρήσεις και αδιαφάνεια. Υπογράμμισε ότι η ψηφιοποίηση κρίσιμων σταδίων, η χρήση πλατφορμών και η τυποποίηση διαδικασιών δεν αποτελούν «δώρο στα funds», αλλά ανάχωμα στο χάος, στις πατέντες και στις άτυπες πρακτικές, διότι όσο πιο καθαρή και ιχνηλάσιμη είναι η διαδικασία, τόσο ευκολότερα ελέγχεται από το δικαστήριο και τον πολίτη.
Σε ό,τι αφορά τη σωφρονιστική πολιτική, ξεκαθάρισε ότι η Κυβέρνηση δεν επιλέγει ούτε την υποκρισία ούτε τη σιωπηρή αποσυμφόρηση. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αναγνωρίζουν αφενός την ανάγκη μείωσης της πίεσης στα καταστήματα κράτησης, αφετέρου την αναγκαιότητα θέσπισης δυνατοτήτων ευεργετικού υπολογισμού της ποινής με αντάλλαγμα πραγματική κοινωφελή προσφορά. «Ο κρατούμενος δεν πάει σπίτι του· δουλεύει για την κοινωνία», επισήμανε.
Κλείνοντας, ο Βασίλης Α. Υψηλάντης τόνισε ότι η αντιπολίτευση στήριξε την κριτική της σε τρεις άξονες:
– φόβο απέναντι στα ψηφιακά εργαλεία,
– καχυποψία για τα κίνητρα της Κυβέρνησης,
– άρνηση κάθε προσαρμογής στον τρόπο απονομής της δικαιοσύνης.
Αντιθέτως, η κυβερνητική πλειοψηφία στηρίζει την επιλογή της σε τρεις διαφορετικούς άξονες:
– στην ανάγκη η Ελλάδα να παρακολουθεί συστηματικά τις υποθέσεις διαφθοράς και να αποκτήσει ενιαία, αξιόπιστη εικόνα για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους,
– στην ανάγκη ο πολίτης να βρίσκει δικαιοσύνη σε κοινώς αποδεκτά χρονικά όρια,
– στην ανάγκη το ποινικό σύστημα να συνδέει την ποινή με την προστασία της κοινωνίας και την ουσιαστική επανένταξη.
«Δεν ισχυριζόμαστε ότι το σχέδιο νόμου λύνει μαγικά όλα τα προβλήματα», υπογράμμισε ο κ. Υψηλάντης. «Ισχυριζόμαστε όμως κάτι πολύ συγκεκριμένο: ότι πηγαίνει τη δικαιοσύνη ένα βήμα μπροστά – στη διαφάνεια, στην ταχύτητα, στην ευθύνη. Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα της σημερινής ψηφοφορίας και για όλους αυτούς τους λόγους υπερψηφίζω το νομοσχέδιο».
